Câu hỏi: Tại sao vào cấu trúc dân số tỉ lệ nam giới nữ xấp xỉ 1:1

Lời giải:

     Trong cấu trúc dân số tỉ lệ nam, nữ xấp xỉ bằng nhau vì chưng sự phân li của cặp NST XY trong phát sinh giao tử ra hai loại tinh trùng mang NST X và Y với tỉ lệ bằng nhau và bằng 1 : 1. Qua thụ tinh của nhị loại tinh trùng này với trứng mang NST X tạo ra nhì loại tổ hợp XX và XY với số lượng tương đương có sức sống ngang nhau bởi vì đó tỉ lệ nam : nữ xấp xỉ 1 : 1.

Bạn đang xem: Tại sao trong cấu trúc dân số tỉ lệ nam nữ xấp xỉ bằng nhau

Di truyền liên kết giới tính và di truyền ngoài nhân là một phần kiến thức quan lại trọng vào các quy luật di truyền. romanhords.com xin mời các bạn cùng tìm hiểu về hai loại di truyền này nhé.

1. Di truyền liên kết giới tính

1.1. Nhiễm sắc thể khác giới tính và cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng nhiễm sắc thể

NST giới tính là loại NST có chứa các gen quy định giới tính. Ngoài các gen quy định tính đực, cái thì trên NST giới tính còn có các ren quy định tính trạng khác.

*
Cặp nhiễm sắc thể XY ở người.

- vào cặp NST giới tính, ví dụ cặp XY ở người ,có những vùng được gọi là vùng tương đồng và vùng không tương đồng:

- Vùng tương đồng :chứa các lôcut gen giống nhau nên các gene ở đoạn này tồn tại thành cặp alen. 

- Vùng không tương đồng :chứa các ren đặc trưng mang đến từng NST, nên gene nằm trên vùng không tương đồng của NST X thì không có alen tương ứng trên NST Y và ngược lại . 

- Trong kỳ đầu của giảm phân I, cặp NST XY tiếp hợp với nhau tại các vùng tương đồng.

Một số cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng NST:

- Trong các tế bào lưỡng bội (2n) ở các loài phân tính, bên cạnh các NST thường còn có một cặp NST giới tính. Ví dụ trong tế bào lưỡng bội ở người có 22 cặp NST thường và một cặp NST giới tính :XX ở nữ hoặc XY ở nam.

- Giới tính của một cá thể tuỳ thuộc vào sự có mặt của cặp NST giới tính trong tế bào. Xét về cặp NST giới tính, nếu giới nào chỉ cho một loại giao tử thì được gọi là giới đồng giao tử, còn mang đến 2 loại giao tử được gọi là giới dị giao tử.

Một số ví dụ kiểu NST giới tính:

*

Ở ong, kiến thì sự xác định giới tính phụ thuộc vào bộ NST. Ví dụ:Ong đực sở hữu bộ đơn bội (n) còn ong cái có bộ lưỡng bội (2n).

1.2. Di truyền liên kết với giới tính

Di truyền liên kết với giới tính là sự di truyền các tính trạng do gen trên NST giới tính quy định.

Gen trên NST X

Thí nghiệm: Trong lúc làm thí nghiệm ở ruồi giấm, Morgan tình cờ phát hiện thấy một số ruồi đực mắt trắng. Để tìm hiểu quy luật di truyền của tính trạng này, ông đã làm thí nghiệm như sau:

*

Nhận xét:

- Tính trạng mắt đỏ trội hoàn toàn so với tính trạng mắt trắng.

- Kết quả lai thuận khác lai nghịch và khác kết quả phép lai của Menđen.

- Tính trạng màu mắt có ở cả 2 giới nhưng biểu hiện không đồng đều (trong phép lai thuận, F2 chỉ có con đực mắt trắng xuất xắc trong phép lai nghịch, F1 mắt đỏ toàn con cái và mắt trắng toàn bé đực).

Giải thích: Gen quy định tính trạng màu mắt chỉ có trên NST X mà không có trên NST Y. Vì vậy, cá thể đực (XY) chỉ cần 1 gen lặn nằm trên NST X đã biểu hiện ra kiểu hình.

Quy ước gen: A – : mắt đỏ (red eye) ; a : mắt trắng (white eye)

Sơ đồ lai:

*

 Đặc điểm di truyền của gen trên vùng không tương đồng của NST X:

- Kết quả phép lai thuận nghịch khác nhau.

- Tính trạng được biểu hiện không đồng đều ở hai giới: giới dị giao tử (XY) chỉ cần 1 alen lặn đã biểu hiện thành kiểu hình nên dễ biểu hiện kiểu hình lặn hơn so với giới đồng giao tử (XX).

- Tính trạng bởi gen nằm trên vùng không tương đồng của NST X tuân theo quy luật di truyền chéo (bố truyền ren lặn cho con gái và biểu hiện ở cháu trai): gen trên X của bố truyền cho bé gái, đàn ông nhận gene trên X từ mẹ.

- Một số bệnh ở người di truyền liên kết với NST X: mù màu đỏ - lục, máu khó đông…

Gen trên NST Y:

Thường NST Y ở các loài chứa ít gen. Ví dụ ở người, NST Y có 78 gene trong đó có các gene quy định giới tính phái mạnh và các ren quy định tính trạng thường.

Gen trên vùng không tương đồng của NST Y (không có ren tương ứng trên NST X) chỉ truyền trực tiếp cho giới dị giao tử (XY) (di truyền thẳng). Vì vậy nếu những loài cặp XY là giống đực thì di truyền theo dòng bố, còn cặp XY là giống cái thì di truyền theo dòng mẹ.

Xem thêm: Thực Hành Tìm Hiểu Thành Tựu Chọn Giống Vật Nuôi Và Cây Trồng

Ví dụ: Ở người, gene quy định tật dính ngón tay số 2 và 3, ren quy định túm lông trên vành tai nằm trên vùng không tương đồng của NST Y nên chỉ biểu hiện ở phái nam giới.

Ý nghĩa của hiện tượng di truyền liên kết với giới tính:

 Dựa vào một số tính trạng thường di truyền liên kết với giới tính có thể giúp nhà chọn giống sớm phân biệt đực, cái và điều chỉnh tỉ lệ đực cái tuỳ thuộc mục tiêu sản xuất. 

Ví dụ : nuôi tằm cần tằm đực vì mang lại nhiều tơ hơn tằm cái, nuôi gà đẻ trứng cần gà mái…

2. Di truyền ngoài nhân