Qua bài giảng từ khá nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ, giúp các em thay được từ khái niệm từ các nghĩa, các hiện tượng gửi nghĩa của từ. Qua đó, giúp các em biết phân biệt nghĩa cội và nghĩa gửi của từ. Biết đặt câu cùng với từ được dùng với nghĩa gốc, từ được dùng với nghĩa chuyển. Cạnh bên đó, bài học kinh nghiệm còn rèn luyện cho những em cách biểu hiện yêu mến, duy trì gìn và phát huy sự trong sáng của giờ Việt. Chúc quý thầy cô và các em gồm có tiết học sôi động, hiệu quả và thu hút hơn tại lớp.

Bạn đang xem: Ngữ văn 6 từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa


1. Cầm tắt bài

1.1. Từ nhiều nghĩa

1.2. Hiện tượng lạ chuyển nghĩa của từ

a. Hiện tượng chuyển nghĩa

b. Phân biệt từ rất nhiều nghĩa và từ đồng âm

2. Bài tập minh họa

3. Biên soạn bàiTừ nhiều nghĩa và hiện tượng lạ chuyển nghĩa của từ


*

Khái niệmTừ rất có thể có một nghĩa hay nhiều nghĩa. Ban đầu, từ thường chỉ tất cả một nghĩa như thế nào đó. Cơ mà trong thực tiễn sử dụng, để thỏa mãn nhu cầu trình độ dấn thức ngày càng tốt của con người, trình độ cải tiến và phát triển của xóm hội, nhằm gọi tên, diễn đạt những sự vật, hiện nay tượng, có mang mới, ngoài cách tạo thành những đơn vị chức năng từ bắt đầu hoàn toàn, người ta tiếp tế nghĩa mới cho phần nhiều từ đã gồm sẵn. Phương pháp thêm nghĩa new vào cho từ chính là cách tạo ra từ những nghĩa.Ví dụ minh họaTừ "chân"Bộ phận dưới cùng của khung người người, đụng vật; dùng để làm đi, đứng (đau chân, gãy chân...)Bộ phận dưới thuộc của một trong những đồ vật, có chức năng đỡ các thành phần khác (chân bàn, chân ghế, chân đèn...)Bộ phận dưới thuộc của một trong những sự vật, tiếp tiếp giáp và bám chặt vào phương diện nền (chân tường, chân răng...)Một số từ duy nhất nghĩaVí dụ minh họaXe đạp: Chỉ một mẫu xe phải dạp bắt đầu đi đượcXe mãy: Chỉ một loại xe có hễ cơ, chạy bằng xăng.Compa: chỉ một loại đồ dùng học tậpToán học: chỉ một môn học nạm thể.Hoa nhài: Chỉ một loại hoa cố kỉnh thể.Bút mực: Bút yêu cầu bơm mực new viết được.Ghi lưu giữ 1: SGK/ 56
Chuyển nghĩa là hiện nay tượng đổi khác nghĩa của từ, tạo nên những từ khá nhiều nghĩa.Nghĩa gốc: Là nghĩa xuất hiện thêm từ đầu, làm đại lý hình thành các nghĩa khác.Nghĩa chuyển: Là nghĩa được có mặt trên đại lý của nghĩa gốc.Chuyển nghĩa: Là hiện nay tượng chuyển đổi nghĩa của từ tạo nên những từ rất nhiều nghĩa.Thông thường trong câu tự chỉ tất cả một nghĩa nhất định.Ví dụ:

"Mùa xuân người nắm súng,

Lộc giắt đầy quanh lưng.

Mùa xuân người ra đồng,

Lộc trải nhiều năm nương mạ".

("Mùa xuân nho nhỏ" của Thanh Hải)

Từ "xuân": chỉ mùa xuân → hiểu theo nghĩa gốc.

Trong một số trong những trường đúng theo từ hoàn toàn có thể được thể gọi theo cả nghĩa nơi bắt đầu lẫn nghĩa chuyển.Ví dụ

"Mùa xuân là đầu năm trồng cây,

Làm mang lại đất nước ngày càng xuân".

(Hồ Chí Minh)

Xuân (1): Nghĩa gốc.

Xuân (2): Nghĩa chuyển.

→ phát âm theo 2 nghĩa.


So sánhTừ các nghĩaTừ đồng âm
Giống nhauÂm thanh kiểu như nhau
Khác nhauCó mối tương tác nhất định giữa các nghĩaKhác xa nhau về nghĩa
Ví dụXem xét tự "nhà" trong số ví dụ sau:(1) dự án công trình xây dựng nhằm ở, làm việcVí dụ: Ngôi nhà đã có được xây xong(2) địa điểm ở, khu vực ở và những đồ đạc của một gia đình.Ví dụ: Dọn nhà đi địa điểm khác(3) Gia đình, những người sống cùng nhà.Ví dụ: Cả nhà đều có mặt đông đủ.(4) Chỉ người đại diện cho một gia đình ﴾thường sử dụng ở nông thôn.Ví dụ: Nhà Dậu new được dỡ trói(5) Triều đình, dòng họ đơn vị vua.Ví dụ: Nhà Tiền Lê đổ, bên Lí lên thay(6) Tiếng nhằm gọi vk hoặc ông chồng ﴾thường dùng ở nông thôn﴿.Ví dụ: Nhà ơi, giúp tôi một tay.Trong đó những trường đúng theo trên nghĩa đều có mối tương tác với nghĩa sinh hoạt trường đúng theo (1).Trường phù hợp (1): Đó đó là nghĩa gốc của từ "nhà"Trường hợp (2), (3), (4), (5), (6): Là nghĩa chuyển của tự "nhà"

"Bà già đi chợ mong Đông,

Bói coi một quẻ có chồng lợi chăng?

Thầy bói coi quẻ nói rằng:

Lợi thì gồm lợi nhưng răng không còn."

Lợi (1): Lợi íchLợi (2): Nướu răng

Ghi nhớ 2: SGK/ 56

Đề bài: Hãy tìm ví dụ từ có khá nhiều nghĩa, đối chiếu và minh chứng tính chất nhiều nghĩa của lấy ví dụ như đó.

Gợi ý làm bài

Với từ“Ăn’’:Ăn cơm: mang đến vào cơ thể thức nuôi sống (nghĩa gốc).Ăn cưới: Ăn uống nhân thời cơ cưới.Da ăn nắng: da hấp thụ ánh nắng cho ngấm vào, lây nhiễm vào.Ăn ảnh: Vẻ rất đẹp được tôn lên trong ảnh.Tàu ăn hàng: đón nhận hàng để chuyên chở.Sông ăn uống ra biển: Lan ra, tìm hiểu biển.Sơn ăn mặt: làm huỷ hoại dần dần từng phần.

→ Như vậy, từ“Ăn”là một từ không ít nghĩa.

Nghĩa đen: mỗi từ bao giờ cũng có một nghĩa chính, nghĩa nơi bắt đầu và nói một cách khác là nghĩa đen. Nghĩa black là nghĩa trực tiếp, gần gũi, thân quen thuộc, dễ dàng hiểu; nghĩa black không hoặc ít phụ thuộc vào vào văn cảnh.Nghĩa láng (nghĩa chuyển): Là nghĩa có sau, được suy ra trường đoản cú nghĩa đen. ý muốn hiểu nghĩa đúng chuẩn của một trường đoản cú được dùng, đề xuất tìm nghĩa trong văn cảnh.

→ từ bỏ "ăn" có rất nhiều nghĩa ⇒ từ khá nhiều nghĩa.

Xem thêm: What Is The Meaning Of " Hic Là Gì ? Nghĩa Của Từ Hic Trong Tiếng Việt


Để cầm được tự khái niệmtừ các nghĩa,cáchiện tượng đưa nghĩa của từ,biếtphân biệt nghĩa nơi bắt đầu và nghĩa chuyển của từ, biết đặt câu cùng với từ được dùng với nghĩa gốc, từ được sử dụng với nghĩa chuyển, những em có thể tham khảo bài soạnTừ các nghĩa và hiện tượng kỳ lạ chuyển nghĩa của từ.