(PLO) - Rốt cuộc, thu chầy thu cố (nghĩa là thu lâu, nạm thu) bị hiểu sai, bị trị bậy thành thu chày thu cối (nghĩa là... Không có nghĩa). Tất cả chày, cối của những thành ngữ khác như viết chày viết cối (cố viết cho nhiều), khất chày khất cối (cố khất lần mang lại qua), đọc chầy phát âm cối (đọc chậm, nỗ lực đọc)... Mọi là biến dị của chầy, cố.

Bạn đang xem: Chày cối là gì


*
Chày, cối trong tranh vào đầu thế kỷ 20

Chày cối Việt Nam có mặt liên tục trong cả từ thời các vua Hùng cho đến tận ngày nay. Sinh sống ở thôn quê tuyệt tỉnh thành, hầu hết nhà nào cũng đã có những lúc có chày cối. Giã gạo, xay bột, giã giò, giã cua. Có tác dụng bánh, nấu ăn chè, nhà bếp núc... Không tồn tại chày cối thì ko xong.

Ngàn năm chày cối

Chày cối được chứa trong nhà, được rước ra sảnh đình. Chày cối xuất hiện tại hội hè, cưới xin, tang ma. Bi đát vui cùng rất nhiều người.

Chày cối quấn quýt bên nhau. Phổ biến thuỷ một chày một cối. Bắt tay hợp tác làm ăn. Đâu yêu cầu thì gọi, chày cối ra tay giã cho một trận là đâu vào đấy.

Nhưng cũng có những lúc chày cối bị phân chia lìa. Anh đường anh, tôi mặt đường tôi. Táo tợn ai nấy sống.

Làm bánh dày chẳng hạn. Chỉ việc trải xôi trên mẫu chiếu buồm dấp ướt, cần sử dụng chày cũng bịt chiếu buồm cơ mà giã. Không cần cối.

Ngược lại, xay thóc xay gạo tuyệt xay bột thì chỉ tất cả cối, không đề nghị chày.

Giã giò là trường hợp đặc biệt quan trọng hiếm có. Một cối hai chày!

Chày cối được phân tách thành… đẳng cấp. Ăn cứng cáp mặc bền bao gồm cối đá. Hầu như dùng cối gỗ. Ăn xó mó niêu thì cối đất cũng xong. Chày giã thường thì là chày gỗ. Trừ chày tre của dân nghèo và chày đá của một vài ông lang.

Đại khái, gồm mấy loại chày cối lớn nhỏ khác nhau. Bự nhất, cồng kềnh nhất là cối giã gạo. Cối chôn bên dưới đất. Chày được thêm vào đầu một nên gỗ lâu năm hai ba thước. Yêu cầu rất nặng, fan giã gạo phải vực lên cần, dùng toàn bộ sức nặng trĩu của toàn thân để điều khiển cho cần vận động lên xuống. Ai cũng... Hổ thẹn giã gạo một mình. Không ít người dân cùng giã thì... Vui hơn, đỡ mệt mỏi hơn!

Làng An Thái có tác dụng giấy cũng cần sử dụng một loại cối lớn cồng kềnh khác nhằm giã vỏ dó. Dân buôn bản giã dó bởi chày sản phẩm "xanh sạch mát đẹp". áp dụng sức nhảy của một cành tre nhằm nâng chày lên cao.

Cối giã giò nhỏ dại hơn hai một số loại cối trên. Lòng cối tương đối sâu, rộng. Giã giò phải là dân "vai u giết bắp" mới kham nổi. Một ngày dài cởi è "đánh vật", hai tay "múa" hai mẫu chày nặng nề chình chịch.

Giã giò nhỏ cò biết bay

Xương xông, lá lốt làm cho chay cho cò.

Câu ca dao mới nghe thấy ngộ nghĩnh, thậm chí còn tưởng là có mâu thuẫn. Giã giò để làm chay mang lại cò. Dùng đồ mặn nhằm cúng chay à ?

Chữ chay (Việt) là do chữ trai (Hán) cơ mà ra. Trai nghĩa là nạp năng lượng chay. Trai tăng là thầy tu nạp năng lượng chay.

Chữ trai còn tồn tại thêm một nghĩa khác. Trai tiếu là sư làm bọn cầu bái (Hán Việt trường đoản cú điển Đào Duy Anh; Hán Việt trường đoản cú điển Thiều Chửu chép là chai, chai tiếu).

“Làm chay” của câu ca dao được hiểu theo nghĩa là làm bọn cầu cúng. Nôm mãng cầu là làm cho cỗ cúng. Cỗ cúng của dân gian rất có thể là cỗ mặn, không cần phải là cỗ chay.

Nói tiếp nối cối có cối giã cua, giã vừng, phòng bếp núc mỗi ngày tương đối nhỏ, lòng cối chỉ bởi cái bát nạp năng lượng cơm. Cối bằng đá hay gỗ.

Nhỏ độc nhất là cối giã trầu bằng bạc, bởi thau của các cụ ông cụ bà nhà giàu. Cối vứt túi, đựng trong hầu bao, đi chơi mang theo được.

Biểu tượng sệt biệt

Chức năng của chày cối là đâm, giã, nghiền, xay. Bên cạnh chuyện ship hàng đời sống mặt hàng ngày, chày cối còn xuất hiện trong vài tình huống đặc biệt quan trọng :

Thời Hùng Vương, đơn vị nào có người chết thì rước chày cối ra giã để cung cấp thông tin buồn với buôn bản xóm. Một biện pháp loan báo như loa phân phát tin của phường thôn bây giờ.

Chày cối được tín ngưỡng phồn thực dùng làm hình tượng của sinh thực khí đực (chày) và chiếc (cối). Giã cối tượng trưng hành vi trai gái giao phối.

Hội thôn được chày cối công ty trì, giúp vui hoạt náo. Giã cối tạo âm nhạc rộn ràng, rượu cồn tác gợi cảm. Kích thích, khích lệ trai gái múa hát, tỏ tình.

Đời sau, phân vân từ bao giờ, tín ngưỡng phồn thực chày cối bị nõn nường cầm cố thế. Nõn (sinh thực khí nam) nường (sinh thực khí nữ) khôn cùng trần tục, è cổ trụi.

Một vài thôn xã miền bắc bộ "quá khích", cử 18 cặp trai gái rước cha mươi sáu loại nõn nường. Đám rước được một cầm cố giàu gớm nghiệm phiên bản thân dẫn đầu. Cụ biểu diễn cảnh nuột nà quấn quýt nhau. Đâm vào, rút ra. Trai gái theo sau múa theo cụ. Dân làng ai cũng thích xem rước nõn nường.

Có bạn chế diễu: “36 loại nõn nường, chiếc để đầu giường là 37”.

Tranh dân gian Oger (1908) tất cả tấm Đón dâu kế bên cổng cho biết tục giã cối còn có mặt cả trong lễ cưới cùng tục này còn mãi mãi ở một vài làng đến tận đầu cố kỉ 20.

Hôm có tác dụng lễ rước dâu, công ty trai mang lại đặt sẵn một cỗ chày cối trước cổng. Hóng lúc họ công ty gái mang lại gần thì sai fan giã cối đón chào cô dâu. Giã cối tạo tiếng vang rộn rã, đồng thời chúc nàng dâu sớm bao gồm "con bồng nhỏ bế" mang đến vui cửa vui nhà.

Tấm tranh Oger kín đáo, dí dỏm cho thấy nhà trai ước muốn cô dâu chú rể niềm hạnh phúc đến độ... Chày hăng say đâm vỡ cả cối.

Thành ngữ “chày cối” lộ diện khi nào?

Đại phái nam quốc âm trường đoản cú vị của Huỳnh Tịnh Của (1895) bao gồm chày, gồm cối nhưng chưa có thành ngữ làm sao đả rượu cồn tới chày cối.

Dictionnaire annamite-français của Génibrel (1898) gồm chày. Có Cứng cổ như chày. Rắn như chày. Tất cả cả chầy (cái chày của fan Bắc). Ráng cổ chầy ra nước. Chịu chầy chịu cối. Khất chầy khất cối.

Dictionnaire vietnamien-chinois-français của Gustave Hue (1937) cũng có thể có chầy. Khất chầy khất cối. Nhận chầy thừa nhận cối cho hoàn thành việc. Sách khó, gọi chầy đọc cối.

Xem thêm: Phụ Lục Bảng Lương Bậc Lương Cán Bộ Công Chức Loại A1 Là Gì, Công Chức Loại A1 Là Gì

Bài Phú thứ ngông của Nguyễn Khuyến gồm câu :

Lương nguyệt đốn lại nài tốt nhất đệ, bàn mỏng mảnh bàn dày;

Tiền hương thơm khoa toan bửa đồng môn, thu chày thu cối

Có thể rộp đoán là Nguyễn Khuyến làm bài bác Phú trang bị ngông vào khoảng thời hạn cụ ngồi dạy dỗ học, mô tê răng rứa, vào dinh riêng của Hoàng Cao Khải, vào trong thời hạn 1891-1893.