b. Luận đề thiết yếu nghĩa:– bốn tưởng nhân nghĩa: quan điểm mới mẻ, tiến bộ vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa tức là gắn với bài toán yêu dân, ưng ý hòa bình, với gắn với lòng yêu nước sâu sắc.– Sự tồn tại tự do có hòa bình của nước Đại Việt ta từ bỏ bao đời nay,…(Còn tiếp)

II. Bài văn mẫu Phân tích thành tích Bình Ngô đại cáo (Chuẩn) 

1. Phân tích thắng lợi Bình Ngô đại cáo, mẫu số 1 (Chuẩn):


Nguyễn Trãi (1380-1942), hiệu là Ức Trai, là 1 trong những nhà chính trị, quân sự tài bố và lỗi lạc, ông tham gia tích cực và đóng góp nhiều nhiều công lao to khủng trong cuộc binh cách chống quân Minh của Lê Lợi với vai trò là 1 trong những quân sư. Với mọi công trạng vĩ đại của chính mình trong sự nghiệp thiết kế và bảo vệ Tổ quốc, Nguyễn Trãi đang trở thành bậc khai quốc công thần đời đầu ở trong phòng Hậu Lê. Tuy nhiên, bài toán tham gia sâu rộng lớn vào chủ yếu trị và có tương đối nhiều đóng góp to khủng đã khiến cho ông biến cái gai trong mắt của rất nhiều thế lực đối lập, cuối cùng bạn dạng thân ông và gia đình phải chịu án oan thảm khốc tru di tam tộc (thảm án Lệ chi viên), khiến cho người đời ko khỏi đau xót, tiếc thương. Ngoài là 1 trong những nhà thiết yếu trị, quân sự tài ba, đường nguyễn trãi còn được biết đến là một trong những nhà văn chủ yếu luận kiệt xuất, với số lượng tác phẩm tuy ít tuy vậy bài nào cũng để lại giờ đồng hồ vang cho muôn đời rất có thể kể mang đến hai tác phẩm tiêu biểu vượt trội là Quân trung từ mệnh tập với Bình ngô đại cáo. Ông là một người chịu ảnh hưởng sâu sắc đẹp của nền Nho giáo thế nhưng theo như lời của trần Đình Hựu thì “Về hệ thống, bốn tưởng nhân sinh của nguyễn trãi vẫn trực thuộc Nho giáo nhưng là 1 trong những Nho giáo khoáng đạt, rộng rãi, ko câu nệ và do vậy không những là gần gũi mà còn là phong phú và đa dạng hơn, cao hơn nữa lối sống thuộc dân tộc trước đó”. Hoàn toàn có thể thấy, bốn tưởng của nguyễn trãi gồm có bố điểm chính đầu tiên là tứ tưởng nhân nghĩa, máy hai là tứ tưởng phụng mệnh trời và ở đầu cuối là tứ tưởng nhân dân, tân tiến hẳn so với những danh nhân, nghĩa sĩ thuộc thời. Và hệ thống tư tưởng này ta hoàn toàn có thể nhận thấy rõ trong tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Bình ngô đại cáo, tác phẩm được xem là bạn dạng tuyên ngôn chủ quyền thứ 2 của dân tộc sau phái mạnh quốc đánh hà.

Bạn đang xem: Bình ngô đại cáo phân tích

Bình ngô đại cáo được biến đổi vào thời điểm cuối năm 1427, thời khắc nghĩa quân Lam đánh giành được thành công huy hoàng, phá hủy 15 vạn viện binh tương hỗ của giặc Minh xâm lược do Liễu Thăng với Mộc Thạnh dẫn đầu. Vương Thông nên viết thư xin hàng và rút quân về nước, nguyễn trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo để công bố cho dân chúng về vấn đề đã dẹp yên giặc Minh xâm lược, đồng thời nó cũng vào vai trò như là một bạn dạng tuyên ngôn độc lập, khai hiện ra một triều đại mới, triều đại thịnh thế trong phòng Hậu Lê, mở ra kỷ nguyên bắt đầu độc lập, tự do thoải mái cho dân tộc. Bình Ngô đại cáo được phát âm vào đầu năm 1428. Về chân thành và ý nghĩa nhan đề “Bình Ngô đại cáo”, sinh sống đây hoàn toàn có thể lý giải rằng vua Minh là fan đất Ngô, nên những lúc nói “Bình Ngô” ta sẽ hiểu rõ rằng là tỉnh bình định quân Minh xâm lược. Hoặc một phương pháp hiểu khác, thì trước đây vào thời tam quốc, nước Ngô là nước vẫn cai trị việt nam một cách tàn khốc và vô nhân đạo, cái brand name “giặc Ngô” tốt nước hay “nước Ngô” đang trở thành một các loại từ khóa ám hình ảnh với dân chúng ta bao đời, thế nên khi nói tới giặc Ngô có nghĩa là nói cho thứ giặc xâm lược hung tàn và độc ác. “Đại cáo” tức là bản cáo lớn, ngơi nghỉ đây nguyễn trãi muốn xác minh đại đạo của dân tộc “Đem đại nghĩa để win hung tàn/Lấy chí nhân để cụ cường bạo” vốn là tua chỉ đỏ xuyên thấu trong tác phẩm. Thứ hai nữa “đại cáo” này còn nối liền với thể nhiều loại văn bạn dạng đương đại của nhà Minh, có chân thành và ý nghĩa pháp luật, người sáng tác muốn xác minh rằng phía trên cũng là 1 trong văn kiện điều khoản của Đại Việt, có giá trị, ý nghĩa sâu sắc tương đương với văn khiếu nại pháp luật ở trong nhà Minh, xác định nền hòa bình của dân tộc.

*

Phân tích item Bình Ngô đại cáo nhằm thấy tứ tưởng nhân nghĩa, rước dân làm gốc của Nguyễn Trãi

Mở đầu bài cáo phố nguyễn trãi đã nêu ra các luận đề chính đạo với mục tiêu làm cơ sở, địa thế căn cứ xác đáng để triển khai toàn cục nội dung bài bác cáo.

“Việc nhân ngãi cốt ở im dân,Quân điếu phân phát trước lo trừ bạo;Như nước Đại Việt ta từ trước,Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,Núi sông bờ cõi đã chia,Phong tục nam bắc cũng khác;Từ Triệu, Đinh, Lý, trằn bao đời xây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương;Tuy mạnh khỏe yếu có những lúc khác nhau,Song hào kiệt thời nào cũng có

Cho nên:Lưu Cung tham công yêu cầu thất bại;Triệu Tiết thích hợp lớn yêu cầu tiêu vong;Cửa Hàm Tử bắt sống Toa ĐôSông Bạch Đằng làm thịt tươi Ô Mã

Việc xưa xem xét, hội chứng cứ còn ghi”

Đầu tiên phố nguyễn trãi nêu ra tư tưởng nhân nghĩa bộc lộ ở bài toán yêu thương nhỏ người, được biểu hiện thông qua các hành vi cụ thể bao gồm “Việc nhân ngãi cốt ở yên dân”, nghĩa là bạn đứng đầu một đất nước phải tất cả trách nhiệm đảm bảo an toàn cuộc sinh sống bình yên, hòa thuận cho nhân dân. Kéo theo việc đảm bảo an toàn cuộc sống cẩn trọng đó thì “Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”, vốn là 1 trong những tích khởi nguồn từ điển ráng trong ghê thư, ngụ ý muốn “yên dân” thì nên tiêu trừ tham tàn nhẫn ngược, những quyền lực đã phá tan vỡ sự cẩn trọng của nhân dân. Từ kia thấy được ý kiến mới mẻ, tiến bộ vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa tức là gắn với câu hỏi yêu dân, thích hợp hòa bình, và gắn với lòng yêu thương nước sâu sắc. Luận đề lắp thêm hai mà đường nguyễn trãi đề cập đó là sự việc tồn tại hòa bình có độc lập của nước Đại Việt ta từ bao đời nay, được tác giả xác định như một chân lý khách quan trải qua năm nhân tố cơ bản để chứng tỏ cho luận đề bên trên của mình. Bao hàm nền văn hiến độc lập đã lâu dài từ lâu đời “vốn xưng nền văn hiến vẫn lâu”, bao hàm cương vực cương vực riêng “núi sông giáo khu đã chia”, rồi về văn hóa họ cũng tất cả phong tục tập quán riêng lúc “phong tục nam bắc cũng khác”. Xét về kỹ lưỡng lịch sử, ví như như phương Bắc tất cả Hán, Đường, Tống, Nguyên thì nước Đại Việt ta cũng chẳng nhát cạnh khi tất cả Triệu, Đinh, Lý, Trần phần đông triều đại đã bao lần khiến nền độc lập. Truyền thống lịch sử vẻ vang riêng này còn được rõ ràng hóa trong số những câu thơ “Tuy mạnh bạo yếu có lúc khác nhau/Song tài năng thời nào thì cũng có”, khẳng định đời nào, triều đại nào chúng ta cũng tất cả những nhân vật vang danh sử sách, lập yêu cầu những chiến công to tướng để đảm bảo nền chủ quyền dân tộc của chúng ta, khiến kẻ thù biết bao phen thất bại, khốn đốn. Vậy buộc phải mới bao hàm chuyện như “Lưu Cung tham công bắt buộc thất bại; Triệu Tiết thích lớn đề nghị tiêu vong; cửa Hàm Tử bắt sinh sống Toa Đô; Sông Bạch Đằng giết thịt tươi Ô Mã”, này đã là những triệu chứng cứ, rất nhiều sự thực riêng biệt không thể chối cãi, in hằn trong từng trang sử sách của nước Đại Việt ta bao đời nay. Và ở đầu cuối kết lại phần lớn yếu tố trên là lời khẳng định độc lập độc lập riêng biệt của dân tộc bản địa trong ý thơ “mỗi bên xưng đế một phương” biểu hiện phong thái từ tin, bạo gan mẽ, ý thức từ cường dân tộc bản địa của phố nguyễn trãi trong việc khẳng định nền độc lập, lãnh thổ của khu đất nước. Rằng vua nước phái nam chỉ xưng “đế”, chứ không hề xưng “vương” theo chiếc kiểu mạt sát, khinh hay của nước phương Bắc, xem bọn họ là nước chư hầu, nhờ vào vào “thiên triều” của chúng. Mà lại ta rất có thể thấy rõ ở bài xích cáo này phố nguyễn trãi đã hoàn toàn phủ dấn cái quan điểm ngạo mạn ấy, khẳng định sự bóc tách biệt giữa hai giang sơn dân tộc trên tất cả các lĩnh vực bao gồm địa lý, kế hoạch sử, văn hóa, phong tục tập quán, tự do lãnh thổ làm cho một khối hệ thống lý luận, căn cứ vững chắc để xúc tiến tiếp các luận đề phía sau. Nói theo một cách khác rằng nguyễn trãi đã rất sắc sảo khi xuất bản một có mang về đất nước dân tộc dựa trên 5 nhân tố trên, đó là một bước tiến cực kỳ lớn, triển khai xong định nghĩa về giang san so với phiên bản tuyên ngôn hòa bình lần đầu tiên chỉ bao hàm 2 yếu ớt tố giáo khu và chủ quyền riêng, thể hiện năng lực lý luận cùng tầm bốn duy của một thiên tài kiệt xuất đi trước thời đại. Thêm vào đó kế bên nội dung thiết yếu của luận đề, sự thuyết phục của ý kiến trên còn nằm ở cái biện pháp mà người sáng tác Nguyễn Trãi sử dụng các từ ngữ như: tự trước, đang lâu, sẽ chia, cũng khác. Mà toàn bộ những từ bỏ ngữ đó lại thuộc và một trường xác minh sự hiển nhiên, vốn có, nhiều năm của chân lý mà tác giả đã nêu ra. 

Sau khi nêu ra nhị luận đề chủ yếu nghĩa, nguyễn trãi đã tiến hành nêu ra những tội ác của giặc Minh đã gây ra so với nhân dân ta. Người sáng tác đã đứng trên nhì lập trường là lập ngôi trường của dân tộc bản địa và lập trường nhân nghĩa nhân bản để tố giác tội ác của kẻ thù. Thứ nhất là trên lập trường dân tộc, ông đang tố cáo, nhấn diện rõ ràng âm mưu cướp nước của giặc Minh trải qua mấy câu thơ sau:

“Vừa rồi:Nhân chúng ta Hồ chính vì sự phiền hàĐể nội địa lòng dân oán thù hậnQuân cuồng Minh thừa cơ tạo hoạBọn bất chính còn chào bán nước cầu vinh”

Dùng những từ ngữ “nhân”, “thừa cơ” để vạch è luận điệu bịp bợm của nhà Minh kéo quân sang vn với danh nghĩa “phù Trần diệt Hồ”, nhưng thực tiễn là thừa cơ hội xâm lược Đại Việt. Vịn vào bài toán Hồ Quý Ly lên ngôi không danh chủ yếu ngôn thuận, không lấy được lòng dân để đưa được sự cỗ vũ của quần chúng. # Đại Việt nhằm mục tiêu thực hiện mưu kém kế dơ mà bọn chúng đã ấp ủ lâu nay nay. 

Đứng trên lập trường nhân bản, nhân nghĩa, đứng về phía quyền sinh sống của quần chúng để cáo giác chủ trương thống trị phản nhân đạo của kẻ thù. Thứ nhất là giặc Minh đang hủy hoại cuộc sống đời thường của quần chúng bằng hành động diệt chủng hết sức tàn bạo, tàn ác “Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn/Vùi nhỏ đỏ xuống bên dưới hầm tai vạ” . Tội ác lắp thêm hai là tàn phá môi trường sống của quần chúng. # Đại Việt “Nặng thuế khóa sạch không váy đầm núi/Tàn sợ hãi cả giống côn trùng nhỏ cây cỏ”, những loại sưu cao thuế nặng đang đẩy nhân dân vào bước đường bắt buộc vơ vét hết sạch tài nguyên đất nước, tạo ra sự hủy hoại nặng nề so với các tương đương loài từ nhiên, triệt con đường sống của vạn vật. Tội ác thứ tía của chúng là việc thực hiện người dân như là một trong công gắng biết nói để vơ vét sản vật, là nguyên lý để phục dịch mang lại lòng tham vô lòng của mình“Người bị ép xuống biển cả dòng lưng mò ngọc, ngán núm cá mập thuồng luồng/ Kẻ bị đem vào núi đãi mèo tìm vàng, nhưng mà khốn nỗi rừng sâu nước độc/ nay xây nhà, mai đắp đất, thuộc hạ nào phục dịch mang đến vừa?” vô cùng gian ác và tàn bạo. Sự cai trị tàn nhẫn của giặc Minh xâm lược đang khiến cho tất cả những người dân vô tội lâm vào hoàn cảnh bước đường cùng cực, bị triệt tiêu mặt đường sống, đẩy nhân dân ta vào chỗ nguy khốn khi phải đương đầu với “rừng thiêng nước độc”, với “cá to thuồng thuồng”. Chưa tính là cuộc sống đời thường vốn lặng ấm bấy lâu nay cũng đổ vỡ nát lúc “tan tác cả nghề canh cửi”, gia đình hạnh phúc tự dưng chốc mất đi người ck người thân phụ “Nheo nhóc nuốm kẻ góa bụa khốn cùng”. Sự tàn ác ấy đến “trúc phái mạnh Sơn ko ghi hết tội”, sự kém hạ dơ này bao gồm dùng nước Đông Hải cũng muôn thuở tanh tưởi. Nguyễn trãi viết “Lẽ làm sao trời đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu được?” chính là sự giận dữ trước chế độ cai trị tàn ác của kẻ thù, đồng thời cũng là tấm lòng đau xót vạn phần cho hồ hết nỗi thống khổ cơ mà nhân dân ta yêu cầu chịu đựng suốt mấy mươi năm qua. Về thẩm mỹ viết cáo trạng trong đoạn này, ta rất có thể nhận thấy rõ phương pháp sử dụng nghệ thuật và thẩm mỹ tương phản trái chiều giữa quần chúng ta và giặc thù, nhằm nhấn mạnh, khắc sâu sự đớn đau của nhân dân cùng tội ác tàn tệ của kẻ thù. Trong khi Nguyễn Trãi còn sử dụng các hình ảnh rất giàu quý hiếm biểu cảm, gợi tả như “trúc phái nam Sơn”, “nước Đông Hải”, dùng dòng vô cùng, cực độ để biểu đạt cái vô tận giữa những tội ác của kẻ thù. Giọng văn có những lúc thì thống thiết, nhức đớn, xót xa khi nói về thảm cảnh của nhân dân, nhưng lại cũng có lúc đanh thép, hùng hồn nhằm kết tội quân địch “Thằng há miệng, đứa nhe răng, ngày tiết mỡ bấy no nê không chán/ Lẽ làm sao trời khu đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu được?” là lời kết tội kẻ thù, là lời nhằm ngỏ, lời để dồn lòng phẫn nộ vào đối tượng đã gây ra biết bao đớn đau mang đến dân tộc, giống nòi.

Xem thêm: Soạn Bài Bố Cục Của Văn Bản, Soạn Bài Bố Cục Trong Văn Bản Ngắn Gọn

Tiếp tục soi đạo lý vào thực tiễn, phố nguyễn trãi đã nói đến tính chất chính đạo của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, kể lại quá trình chinh phạt đau đớn và tinh thần tất thắng của cuộc khởi nghĩa. Trong quy trình đầu, “vạn sự mở màn nan” cuộc khởi nghĩa của tướng soái Lê Lợi gặp mặt rất những khó khăn, trước tiên Nguyễn Trãi vẫn tái hiện nay lại sự tương quan giữa ta với địch. Về phía địch, lúc cờ khởi nghĩa của ta vừa dấy lên, thì cũng chính là lúc “quân thù vẫn mạnh”, giặc Minh được thế giở thói “hung đồ gia dụng ngang dọc” không lo nghĩ tác oai nghiêm tác quái, phô trương thanh thế lũ áp nhân dân. Ngược lại về phía ta thì lại gặp vô vàn trở ngại trắc trở “tuấn kiệt như sao buổi sớm, tài năng như lá màu sắc thu”, vốn đã thiếu người, thiếu thốn lực lượng với thiếu độc nhất vô nhị là những người dân tài chịu đứng ra góp nước phò tá Lê Lợi, trong câu hỏi bôn tẩu, đàm đạo kế sách phòng quân thù. “Trông fan người càng vắng vẻ bóng, mù mịt như chốn bể khơi” tín đồ thiếu, lực mỏng tanh và tuyến phố khởi nghĩa cũng còn thừa mơ hồ, vị so cùng với địch thực sự quyền năng của ta quan yếu chống đỡ được thừa lâu. Một nỗi lo khác nữa ấy là bên cạnh thiếu lực lượng lao động ta còn thiếu cả đồ gia dụng lực “Vận nước cạnh tranh khăn/Linh đánh lương không còn mấy tuần/Khôi huyện quân ko một đội”, thiếu thốn lương thực, vũ khí, không tồn tại nguồn tiếp tế khiến cho nghĩa quân những lần lao đao, khốn cạnh tranh trong việc duy trì tinh thần quân lính. Có thể thấy rõ rằng, đối sánh tương quan lực lượng thân ta và địch là hoàn toàn chênh lệch với cái thế yếu nằm trong về nghĩa binh Lam Sơn. Cùng để vượt qua toàn bộ những khó khăn trên, lộn ngược ván cờ làm nên chiến thắng lừng lẫy trước kẻ thù phải nói đến yếu tố tiên quyết đó là sự lãnh đạo xuất sắc đẹp của vị lãnh tụ mở đầu nghĩa quân – Lê Lợi. Ở Lê Lợi hội tụ vừa đủ những yếu tố của một đơn vị lãnh tụ vĩ đại: gồm lòng phẫn nộ giặc sâu sắc, quyết trọng tâm cao độ vào việc triển khai lý tưởng cao đẹp khôi phục giang sơn, nền độc lập của dân tộc “Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời…Chỉ do dự một nỗi đồ vật hồi”. Ông cũng là tín đồ rất biết coi trọng hào kiệt “Cỗ xe ước hiền thường chăm chăm còn dành riêng phía tả”, biết quý trọng vai trò của nhân dân, biết tập hợp sức mạnh của quần chúng vốn là yếu tố tiên quyết nhằm quyết định thắng lợi của khởi nghĩa. Chế tạo đó ngơi nghỉ Lê Lợi còn có khả năng thu phục lòng người khiến cho khối đại cấu kết vững táo bạo trong toàn quân, quân sĩ xấp xỉ một lòng phòng giặc “Nhân dân tứ cõi một nhà, dựng nên trúc ngọn cờ phấp phới/Tướng sĩ một lòng phụ tử, hoà nước sông chén rượu ngọt ngào”. Sau cuối một yếu hèn tố không thể thiếu ở fan lãnh đạo ấy là việc tài trí mưu lược, giỏi bày binh cha trận của Lê Lợi “Thế trận xuất kỳ, mang yếu kháng mạnh/Dùng quân mai phục, rước ít địch nhiều”. 

Sau quy trình đầu đầy khó khăn của cuộc khởi nghĩa nhưng với vai trò của tín đồ lãnh tụ kiệt xuất Lê Lợi thì nghĩa quân bước đầu bước vào quy trình tiến độ phản công trẻ trung và tràn trề sức khỏe mẽ để giành chiến thắng lợi. Ở chặng thứ nhất, quân ta sẽ tiến đánh các vị trí đóng góp quân khác nhau của địch tạo cho chúng sức thuộc lực kiệt, đề nghị cầu cứu quân tiếp viện, trái ngược với tiến trình đầu thì tại đây nghĩa quân đã thường xuyên giành được những chiến thắng vang dội, còn kẻ thù thì đề nghị nhận mặt hàng loạt những chiến bại, hết sức nhục nhã. Về phía ta thì “Trận người yêu Đằng sấm vang chớp giật/Miền Trà lân trúc chẻ tro bay/Sĩ khí đã hăng/Quân thanh càng mạnh”, còn bè bạn địch rụt rè chỉ được nước “Trần Trí, tô Thọ nghe hơi mà mất vía/Lý An, Phương Chính, nín thở cầu thoát thân”. Quân ta tiếp tục giành lại đông đảo thành trì, vùng đất đã lâm vào tay giặc như Tây Kinh, Đông Đô, giỏi Động, Ninh Kiều, khiến cho quân giặc nghe hơi cơ mà mất vía, ngược lại về phía địch thì toàn dấn lại đầy đủ trận thảm bại, “máu rã thành sông”, “thây chất đầy nội”, tướng lĩnh kẻ bêu đầu, đứa tử trận, vương Thông, Mã Anh mặc dù cố giải cứu nhưng tác dụng cũng đành “Bó tay để ngóng bại vong, giặc sẽ trí cùng lực kiệt”. ở đầu cuối cái nhưng kẻ mưu đồ chiếm nước thừa nhận lại là là nỗi nhục mang đến muôn ngàn sau “Tham công danh sự nghiệp một lúc, để cười cợt cho toàn bộ thế gian”. Tổng kết lại, quân thù hiện lên với cỗ dáng hết sức thảm bại, nhục nhã, còn quân dân ta là việc vẻ vang rong thắng lợi sáng ngời tư tưởng nhân nghĩa “Tham công danh sự nghiệp một lúc, để mỉm cười cho tất cả thế gian”, “Chẳng tấn công mà tín đồ chịu khuất, ta trên đây mưu phạt chổ chính giữa công”, làm nên chiến thắng vô cùng đáng trân trọng. 

Sang chặng đường thứ hai, sau khi kẻ thù rơi vào thua thảm thảm hại, nhưng chúng vẫn ngoan cầm cố không chịu đựng rút về nước, trái lại còn đưa thêm quân tiếp viện vì hai tướng Mộc Thạnh cùng Liễu Thăng lãnh đạo chia làm hai đạo quân tiến vào vn hòng hủy diệt nghĩa quân, mang lại cầm chủ động. Lúc này đây nghĩa binh ta liên tục quá trình kháng chiến, tiếp diễn sĩ khí của chặng đường đầu tiên để ngăn đánh quân địch ở vùng biên giới, phá tan âm mưu hiểm độc của chúng. Nhưng cuối cùng trước việc khỏe khoắn “chặt mũi tiên phong”, “tuyệt mối cung cấp lương thực”, “Thuận đà ta đưa lưỡi dao tung phá…Lại thêm quân tứ mặt vây thành/Hẹn đến thời điểm giữa tháng mười khử giặc/Sĩ xuất sắc kén anh hùng hổ/Bề tôi lựa chọn kẻ vuốt nanh”của ta. Thì dòng mà kẻ thù nhận lại cũng chỉ gồm thảm bại hơn chứ không có thảm bại nhất, “trận chi Lăng, Liễu Thăng thất thế”, “trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu”, Lương Minh tử vong, Bá Khánh cùng kế buộc phải tự vẫn. Sĩ khí quân giặc vốn đã tuyệt vọng nay lại thêm điên cuồng lao vào tàn gần kề lẫn nhau, ta không đánh tuy nhiên giặc vẫn tự loạn, quân Mộc Thạnh thất đảm kinh hồn giẫm đấm đá lên nhau để mà lại thoát thân, thảm sợ vô cùng. Tuy nhiên với tư tưởng nhân ngãi xuyên suốt, ta không mọi không đuổi thuộc diệt tận mà lại “Thần vũ chẳng thịt hại, thể lòng trời ta mở mặt đường hiếu sinh”, “Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho cho năm trăm cái thuyền/ vương Thông, Mã Anh, phát mang đến vài ngàn cỗ ngựa” để chúng rút lui về nước vào sự trung ương phục khẩu phục, vừa nhằm quân dân nghỉ ngơi ngơi mang sức khôi phục quốc gia sau chiến tranh. Thẩm mỹ và nghệ thuật chính vào toàn đoạn cáo nói đến hai đoạn đường chống giặc Minh của quân ta là bút pháp đậm chất anh hùng ca được miêu tả bằng các hình ảnh rộng lớn, bộc lộ sự kỳ vĩ của thiên nhiên, dùng ngữ điệu đặc sắc, với các động từ tiếp tục để diễn đạt sự gửi rung liên tiếp của trận chiến, dùng phần lớn tính từ ở mức độ tối đa để tạo ra sự tương phản sâu sắc giữa ta cùng địch. Chế tạo đó là nghệ thuật dùng câu văn linh hoạt, thành công của ta thì cần sử dụng câu văn ngắn miêu tả sự dồn dập, quyết đoán táo bạo mẽ, oai vệ hùng, còn thua trận của địch thì được diễn đạt bằng đầy đủ câu văn nhiều năm thể hiện tính chất khôn cùng, không sao kể hết được. 

Cuối cùng nguyễn trãi chuyển lịch sự tuyên tía chiến quả, khẳng định sự nghiệp chính nghĩa của nghĩa quân Lam Sơn. “Xã tắc từ đây vững bền/Giang tô từ phía trên đổi mới”, tuyên cha chiến thắng, lộ diện một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập cho dân tộc, xây cất nhà nước Đại Việt tự chủ và an khang dưới triều vua mới. Sau là đúc rút những bài bác học lịch sử dân tộc sâu sắc, từ bỏ quy nguyên lý của trời đất và tự nhiên, “Càn khôn bĩ rồi lại thái/Nhật nguyệt ăn năn rồi lại minh” diễn tả sự tin cậy vào vận mệnh new của dân tộc, sau khoản thời gian đã trải qua cơn bĩ cực của lịch sử. Thứ hai là thành công của chúng ta được tạo nên nhờ sự phối kết hợp của sức mạnh thời đại “Một cỗ nhung y chiến thắng/Nên công oanh liệt nghìn năm”, và yếu tố lắp thêm hai chính là sức dạn dĩ của truyền thống lâu đời “Âu cũng dựa vào trời khu đất tổ tông linh thiêng đã thầm lặng phù trợ”.

Bình Ngô đại cáo đã tố cáo tội ác của kẻ thù xâm lược, ca ngợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, tác phẩm được đánh giá là bạn dạng tuyên ngôn độc lập, tuyên bố về nên chủ quyền của dân tộc bản địa là áng thiên cổ hùng văn còn mãi quý hiếm nghìn đời sau của tổ quốc ta. Về nghệ thuật, đó là việc kết hợp hài hòa và hợp lý giữa yếu hèn tố chủ yếu luận, miêu tả ở kết cấu lý luận chặt chẽ, lập luận sắc đẹp bén, lời văn đanh thép, hùng hồn, và hóa học văn chương thẩm mỹ thể hiện nay ở lời văn siêu giàu cảm xúc, câu văn nhiều hình tượng.